ၵႂၢမ်းသွၼ်လွင်ႈထဵင်ၵၼ်

• ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇထဵင်ပေႉႁဝ်းၼၼ်ႉ လိူဝ်သေဢမ်ႇမေႃပွင်ႇၸႂ် သမ်ႉ ၶႅၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၶဵၼ်တီႈႁဝ်း လိူဝ်မႃးတိၵ်းꧦ။

• ပေႃးတေတွပ်ႇထဵင် လွင်ႈသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ လူဝ်ႇဝူၼ်ႉဝႆႉဢွၼ်တၢင်းဝႃႈ ၸွင်ႇမီးၽွၼ်းလီသင်ႁိုဝ်? ၼႆတႃႇသေႇ။

• မိူဝ်ႈထဵင်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵႆႉတႅပ်းတတ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈသႃႇသ ၼႃႇဢၼ်လႂ်လီ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈလိူဝ်ၽႂ်၊ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်လႂ်လီ သေပိူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးပၼ်ႁႃတႄႉꧦ။

• ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးပၺႃႇ၊ ဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇလီထဵင်ၶဝ်၊ ၵွပ်ႈၶဝ်မီး လွင်ႈဢမ်ႇယဵၼ်ႇငႄႈ 2 မဵဝ်း- လွင်ႈတိုဝ်တၼ်လႄႈ ဢမ်ႇႁူႉတီႈသုင်တီႈ တႅမ်ႇ။

• ၽွင်းႁဝ်းထဵင်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်မီးတေႃးသၵေႃႉ တိုၼ်းသုမ်းၵၢၼ်ႉဢမ်ႇ ႁၢင်ႉ။ ၽွင်းၸႂ်လမ်ၼၼ်ႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉ၊ ပၺႃႇႁဝ်း မွတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ။

• ပေႃးႁဝ်းလၢတ်ႈသိုဝ်ႈꧦဝႃႈ ဢၼ်မၼ်းလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၽိတ်းဢိူဝ်ႈ ၼႆ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢမ်ႇသေ တေႁႃလၢႆးၵႄႈတူဝ်ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ၼႂ်းလႃးၵ ၼႆႉ ၵေႃႉဢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇၽိတ်းၼၼ်ႉ မီးဢေႇၼႃႇ၊ ဢၼ် ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇလိုမ်းၼႆတႄႉ မီးၼမ်ယူႇ။

• ပေႃးပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇသေႁဝ်း၊ ထၢၼ်ႈသုင်သေႁဝ်း ၼၼ်ႇ (ယႃႇထဵင်ၸွမ်း) ထုၵ်ႇလီဝႄႈၵႆꧦ။ ဢမ်ႇပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇႁဝ်းသေဢမ်ႇ ၵႃး သမ်ႉတေၸႂ်ႉပႃးဢႃႇၼႃႇမၼ်းသေ တဵၵ်းတဵင်ႁဝ်းၵွၼ်ႇ။

• ပေႃးႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈၽိတ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸီႉၼႄးမၼ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ထုၵ်ႇလီလၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်မၼ်းၼၼ်ႉ လီယူႇ၊ ၵူၺ်း ၵႃႈ မီးထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢၢပ်ႈလီသေၼႆႉ ၼႆသေ သပ်းလႅင်းၼႄ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်း။

• လူဝ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ၶဝ်ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈ။

• ၼႂ်းလွင်ႈထဵင်ၵၼ်ၵူႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်း မီး 3 ၶေႃႈ- (1) ၶဝ် တေဢမ်ႇယွမ်းႁပ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းလႃးꧦ၊ ထဵင်ၵေႃႈ သုမ်းၶၢဝ်း ယၢမ်း။ (2) ၶဝ်ယွမ်းသုမ်း ၵွပ်ႈဢမ်ႇထဵင်ပေႉ "လွင်ႈတၢင်း" ႁဝ်းလႆႈ၊ ၵူၺ်းဢမ်ႇ ၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ "လွင်ႈတၢင်း" ႁဝ်း၊ ၶဝ်ယွမ်းသုမ်းၸူဝ်ႈ ၵႅပ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးၶဝ်ႁႃ "လွင်ႈတၢင်း" ဢၼ်တေဢဝ်ပေႉ "လွင်ႈတၢင်း" ႁဝ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးထဵင်ႁဝ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ (3) ၶဝ် ယွမ်းသုမ်းသေ ယုမ်ႇယမ်ႇ "လွင်ႈတၢင်း" ႁဝ်း။

• လၢႆးထဵင်ပေႉပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ မီး 2 လၢႆး- ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းသေထဵင် လႄႈ ၸႅၵ်ႇၽႄသေထဵင်။